{"id":122990,"date":"2023-09-13T18:14:21","date_gmt":"2023-09-13T16:14:21","guid":{"rendered":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/?p=122990"},"modified":"2023-10-14T12:41:59","modified_gmt":"2023-10-14T10:41:59","slug":"sojki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/sojki\/","title":{"rendered":"S\u00f3jcza partyzantka"},"content":{"rendered":"\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n

S\u00f3jka \u017co\u0142\u0119dzi\u00f3wka
(Garrulus glandarius<\/em>)<\/h2>\n\n\n\n

S\u00f3jka to ptak z rodziny krukowatych, rozpowszechniony w ca\u0142ym kraju. Jest te\u017c ich najbarwniejszym przedstawicielem w Europie. St\u0105d te\u017c nazwa, kt\u00f3ra wywodzi si\u0119 od pras\u0142owia\u0144skiego \u201esjati\u201d oznaczaj\u0105cego: \u015bwieci\u0107, b\u0142yszcze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Inna nazwa tego ptaka w Polsce to \u017co\u0142\u0119dzi\u00f3wka, ze wzgl\u0119du na jej upodobanie do \u017co\u0142\u0119dzi. Jeden ptak mo\u017ce w ci\u0105gu sezonu zmagazynowa\u0107 od 2,5 do ponad 5 tysi\u0119cy nasion d\u0119bu, maj\u0105cych stanowi\u0107 jego zimowe zapasy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie: Jacek Wojtowicz<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

D\u0119by i s\u00f3jki<\/h2>\n\n\n\n

Dzia\u0142aj\u0105c w ten spos\u00f3b nasza bohaterka przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do rozsiewania gromadzonych przez ni\u0105 nasion. W wypadku d\u0119b\u00f3w i s\u00f3jek mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o obustronnych korzy\u015bciach. W zamian za pokarm, kt\u00f3rymi s\u0105 owoce, ro\u015blina otrzymuje us\u0142ug\u0119 transportow\u0105 swoich nasion na odleg\u0142o\u015b\u0107 znacznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c naturalny ich opad w okolicach drzewa \u2013 matki. S\u00f3jka nie do\u015b\u0107, \u017ce potrafi przenie\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0119dzie na odleg\u0142o\u015b\u0107 ponad 2 km to jeszcze rozmieszcza je z regu\u0142y pojedynczo, nie jak gryzonie robi\u0105c spi\u017carnie.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo s\u00f3jka zakopuje diaspory d\u0119b\u00f3w na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1-5cm a nast\u0119pnie przykrywa je 1-3cm warstw\u0105 \u015bci\u00f3\u0142ki. Taki spos\u00f3b ukrywania \u017co\u0142\u0119dzi daje wysokie prawdopodobie\u0144stwo kie\u0142kowania i wzrostu (odpowiednia g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, zabezpieczenie przed wysychaniem, zamaskowanie). S\u00f3jki dodatkowo preferuj\u0105 skrytki w niskiej ro\u015blinno\u015bci w strefach przej\u015bciowych mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi zbiorowiskami oraz w otwartych borach sosnowych. W wielu wypadkach przyczynia si\u0119 to do inicjowania naturalnych proces\u00f3w sukcesyjnych w monokulturach sosnowych.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Magazynowanie<\/h2>\n\n\n\n

Najbardziej jednak znacz\u0105cym czynnikiem, maj\u0105cym wp\u0142yw na ilo\u015b\u0107 rozsiewanych przez s\u00f3jki nasion d\u0119b\u00f3w, buk\u00f3w czy leszczyny jest to jaki procent skrytek pozostaje nie odnalezionych.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f3jki z regu\u0142y magazynuj\u0105 wi\u0119cej nasion, ni\u017c wynika to z ich potrzeb pokarmowych, dodatkowo, w odr\u00f3\u017cnieniu od innych zwierz\u0105t magazynuj\u0105cych \u017co\u0142\u0119dzie, bardzo rzadko spo\u017cywaj\u0105 je na miejscu, staraj\u0105c si\u0119, \u017ceby wszystkie trafia\u0142y do zimowych kryj\u00f3wek. Mimo, \u017ce s\u00f3jki, jak wszystkie krukowate maj\u0105 doskona\u0142\u0105 pami\u0119\u0107, nie s\u0105 w stanie dotrze\u0107 zim\u0105 do ka\u017cdej kryj\u00f3wki. Dodatkowo oko\u0142o 14% \u017co\u0142\u0119dzi pada \u0142upem gryzoni. S\u00f3jka stanowi tak\u017ce znaczny i preferowany pokarm jastrz\u0119bia.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie: Jacek Wojtowicz<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Badania Bossemy w Holandii<\/h2>\n\n\n\n

Badania Bossemy w Holandii wykaza\u0142y, \u017ce ptaki te korzystaj\u0105 zaledwie z oko\u0142o 16% ukrytych nasion. Odliczaj\u0105c 14% znajdowanych przez inne zwierz\u0119ta, wychodzi, \u017ce oko\u0142o 70% pozostaje w ziemnych schowkach.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowym atutem s\u00f3jek jest fakt, \u017ce preferuj\u0105 one \u017co\u0142\u0119dzie rodzimych gatunk\u00f3w d\u0119bu (g\u0142\u00f3wnie d\u0119bu szypu\u0142kowego) ni\u017c d\u0119bu czerwonego, b\u0119d\u0105cego gatunkiem obcym i przy okazji inwazyjnym, w skali ca\u0142ego kraju.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie: Jacek Wojtowicz<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Na wielk\u0105 skal\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, s\u00f3jka w czasie jednego sezonu mo\u017ce ukry\u0107 do kilku tysi\u0119cy \u017co\u0142\u0119dzi na obszarze kilkunastu km2<\/sup>. Ze wzgl\u0119du na skal\u0119 i powszechno\u015b\u0107 tego zjawiska oraz jego znaczenie ekologiczno\u2212hodowlane zas\u0142uguje ono na uwag\u0119 i zainteresowanie \u2013 nie tylko w przypadku las\u00f3w naturalnych, ale tak\u017ce w przypadku drzewostan\u00f3w gospodarczych, w kt\u00f3rych naturalne procesy sukcesyjne, zapocz\u0105tkowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 s\u00f3jek, mog\u0105 w znacz\u0105cy spos\u00f3b przyczynia\u0107 si\u0119 do wi\u0119kszego urozmaicenia sk\u0142adu gatunkowego i struktury drzewostan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jak dobrymi siewcami s\u0105 s\u00f3jki mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fakt wykorzystywania ich przez le\u015bnik\u00f3w do wspomagania naturalnych zalesie\u0144 m. in. w Niemczech, Anglii, a tak\u017ce w niekt\u00f3rych regionach Polski. Aby zach\u0119ci\u0107 ptaki do wi\u0119kszej aktywno\u015bci na okre\u015blonych obszarach budowane s\u0105 specjalne platformy, na kt\u00f3re wysypywane s\u0105 \u017co\u0142\u0119dzie, buczyna oraz orzechy leszczyny. S\u00f3jki ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z takich karmnik\u00f3w, przyczyniaj\u0105c si\u0119 przy okazji do rozsiewania nasion.<\/p>\n\n\n\n

Taka metoda, opr\u00f3cz zalet ekonomicznych, ma r\u00f3wnie\u017c dodatkowy plus w postaci jako\u015bci m\u0142odych drzew. Wykie\u0142kowane naturalnie, w docelowym miejscu, rozwijaj\u0105 si\u0119 znacznie lepiej, s\u0105 silniejsze i zdrowsze ni\u017c te posadzone z sadzonek.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/p>\n\n\n\n

Rola s\u00f3jki (Garrulus glandarius) w inicjowaniu przemian sukcesyjnych zbiorowisk le\u015bnych z udzia\u0142em d\u0119bu (Quercus sp.)<\/em> Adam Olszewski, Bogdan Brzeziecki<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zbudowali\u015bmy karmniki dla s\u00f3jek. I co dalej…? Przeczytaj w kolejnym wpisie<\/strong><\/a> \ud83d\ude42<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u00f3jka \u017co\u0142\u0119dzi\u00f3wka (Garrulus glandarius) S\u00f3jka to ptak z rodziny krukowatych, rozpowszechniony w ca\u0142ym kraju. Jest te\u017c ich najbarwniejszym przedstawicielem w Europie. St\u0105d te\u017c nazwa, kt\u00f3ra wywodzi si\u0119 od pras\u0142owia\u0144skiego \u201esjati\u201d oznaczaj\u0105cego: \u015bwieci\u0107, b\u0142yszcze\u0107. Inna nazwa tego ptaka w Polsce to \u017co\u0142\u0119dzi\u00f3wka, ze wzgl\u0119du na jej upodobanie do \u017co\u0142\u0119dzi. Jeden ptak mo\u017ce w ci\u0105gu sezonu zmagazynowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":122995,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[61,67],"class_list":["post-122990","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fauna","tag-fauna","tag-wszystkie-wpisy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122990"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126568,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122990\/revisions\/126568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}