{"id":385,"date":"2022-01-30T11:00:00","date_gmt":"2022-01-30T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lasnazawsze.dfirma.pl?p=385"},"modified":"2023-10-27T19:59:13","modified_gmt":"2023-10-27T17:59:13","slug":"lipa-drobnolistna-matka-wszystkich-matek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/lipa-drobnolistna-matka-wszystkich-matek\/","title":{"rendered":"Lipa drobnolistna \u2014 matka wszystkich matek"},"content":{"rendered":"\n

Go\u015bciu, si\u0105d\u017a pod mym li\u015bciem, a odpoczni sobie! Nie d\u00f3jdzie ci\u0119 tu s\u0142o\u0144ce, przyrzekam ja tobie, (…) Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczo\u0142y bior\u0105 mi\u00f3d, kt\u00f3ry potem szlachci pa\u0144skie sto\u0142y. (…) Jab\u0142ek wprawdzie nie rodz\u0119, lecz mi\u0119 pan tak k\u0142adzie jako szczep najp\u0142odniejszy w Hesperyjskim sadzie.<\/em><\/p>Jan Kochanowski<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

To fragment jednej z najbardziej znanych fraszek Jana Kochanowskiego. Znamy wi\u0119c lip\u0119 z lekcji j\u0119zyka polskiego, ale tak\u017ce ze spacer\u00f3w po lasach, parkach, alejach i ogrodach. To prawdopodobnie najcz\u0119\u015bciej sadzone w Polsce drzewo rodzime i to ju\u017c od niepami\u0119tnych czas\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Sylwetka bohaterki<\/h2>\n\n\n\n

Lipa ma malowniczy, \u0142agodny pokr\u00f3j, cz\u0119sto jajowaty, kulisty, u okaz\u00f3w swobodnie rosn\u0105cych dolne ga\u0142\u0119zie przewisaj\u0105 \u0142ukowato do do\u0142u. Ma oblicze dobrej matki. Daje cudowny cie\u0144, dzi\u0119ki g\u0119stym ga\u0142\u0105zkom pokrytym obficie li\u015b\u0107mi \u2013 co doceniali ju\u017c nasi przodkowie i cz\u0119sto sadzili j\u0105 przy domostwach, dworkach i pa\u0142acach. Podczas kwitnienia cudownie s\u0142odko pachnie i zwabia niezliczone roje pszcz\u00f3\u0142, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105 z nektaru z\u0142ocisty, przejrzysty mi\u00f3d lipowy. Jako matka daje schronienie i karmi.
Cechuje si\u0119 tak\u017ce jedn\u0105 z wi\u0119kszych (w\u015br\u00f3d rodzimych drzew) si\u0142 odro\u015blowych \u2013 czyli zdolno\u015bci do odrastania po \u015bci\u0119ciu lub powaleniu. Stare lipy zamieraj\u0105ce ju\u017c cz\u0119sto odradzaj\u0105 si\u0119 dzi\u0119ki temu i trwaj\u0105 kolejne lata\u2026 I jeszcze te li\u015bcie \u2013 maj\u0105 wyra\u017any kszta\u0142t serca. To mi\u0142uj\u0105ce drzewo \u2013 jak matka.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Upodobania<\/h2>\n\n\n\n

Nie ma wyg\u00f3rowanych wymaga\u0144, cho\u0107 preferuje gleby raczej umiarkowanie \u017cyzne i wilgotne. Lipa drobnolistna lepiej znosi suche, gor\u0105ce powietrze ni\u017c jej kuzynka \u2013 te\u017c rodzima lipa szerokolistna. Dlatego te\u017c lipa drobnolistna cz\u0119\u015bciej jest sadzona w miastach i lepiej sobie radzi w tych trudniejszych warunkach. Lipa jest \u015bwiat\u0142olubna \u2013 wtedy obficie kwitnie, jednak jako m\u0142oda dobrze znosi te\u017c p\u00f3\u0142cie\u0144. Jest bardzo odporna na mrozy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Zwi\u0105zki z natur\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Lipa drobnolistna jest bardzo uniwersalnym drzewem spotykanym prawie w ca\u0142ej Europie od jej zachodnich kra\u0144c\u00f3w (poza P\u0142w. Iberyjskim) a\u017c po zachodni\u0105 Syberi\u0119. Najcz\u0119\u015bciej jest gatunkiem wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105cym w lasach mieszanych i li\u015bciastych, np. w gr\u0105dach oraz w \u0142\u0119gach na wy\u017cej po\u0142o\u017conych tarasach rzecznych. Jest wa\u017cnym gatunkiem pr\u00f3chnicotw\u00f3rczym, jej liczne listowie szybko si\u0119 rozk\u0142ada i wzbogaca gleb\u0119 w sk\u0142adniki pokarmowe.
Podobnie mi\u0119kkie drewno powalonych drzew szybko pr\u00f3chnieje i wchodzi w obieg materii w lesie. Nieocenione dobro czyni\u0105 one pszczo\u0142om, dzi\u0119ki temu, \u017ce kwitn\u0105 a\u017c ponad dwa tygodnie \u2013 daj\u0105 wi\u0119c wa\u017cny po\u017cytek dzikim pszczo\u0142om. Obok spadzi z drzew iglastych to nektar lipowych kwiat\u00f3w zapewnia w znacznej mierze dzikim pszczo\u0142om przetrwanie w lasach.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Blisko cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n

Lipa dawa\u0142a cz\u0142owiekowi bardzo du\u017co po\u017cytku, dlatego nale\u017cy do jednych z wa\u017cniejszych dla nas drzew rodzimych. Z soku lipowego wytwarzano po fermentacji smaczny nap\u00f3j, a z kwiat\u00f3w robiono \u015brodki napotne i przeciwzapalne, napary stosowano przy przezi\u0119bieniach, mia\u0142y te\u017c w\u0142a\u015bciwo\u015bci uspokajaj\u0105ce, znosz\u0105ce napi\u0119cie i nadmierne pobudzenie. Lipa ukochana by\u0142a tak\u017ce za sw\u0105 d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 \u2013 \u017cyje nawet do 500 lat, czyli \u015brednio znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c np. buki. Najwi\u0119ksza lipa drobnolistna w Polce maj\u0105ca wysoko\u015b\u0107 28,6 m i obw\u00f3d 11 m (z miejscowo\u015bci Ciel\u0119tniki) ma oko\u0142o 530 lat (niestety uszkodzona przez orkan Ksawery). W Niemczech jest okaz licz\u0105cy prawdopodobnie oko\u0142o 1200 lat. Dlatego te\u017c lipa by\u0142a \u015bwi\u0119tym drzewem S\u0142owian \u2013 drzewem opieku\u0144czym, dobrym, chroni\u0105cym przed z\u0142ymi duchami, z \u017ce\u0144sk\u0105 energi\u0105.\u00a0\u00a0Czczona zaw\u0142aszcza przez kobiety, kt\u00f3re przytulaj\u0105c si\u0119 do niej, znajdowa\u0142y troskliw\u0105, wyciszaj\u0105c\u0105 emocje i uspokajaj\u0105c\u0105 moc matki.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Co ciekawe ju\u017c w staro\u017cytnej\u00a0Grecji by\u0142a symbolem czysto\u015bci i niewinno\u015bci. Lipa by\u0142a te\u017c\u00a0drzewem bogini mi\u0142o\u015bci Afrodyty, kt\u00f3rej pierwowzorami by\u0142y\u00a0azjatyckie boginie \u2013 Asztarte i Isztar \u2013 zwi\u0105zane z kultem bogini-\u00a0matki. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce w\u0142a\u015bnie lipa w chrze\u015bcija\u0144stwie\u00a0zwi\u0105zana zosta\u0142a z kultem maryjnym. To w\u0142a\u015bnie w jej cieniu\u00a0budowano kapliczki lub wieszano figurki Matki Boskiej. Bez\u00a0w\u0105tpienia wi\u0119c lipa drobnolistna zas\u0142uguje na miano matki\u00a0wszystkich matek.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Chcesz wiedzie\u0107 wi\u0119cej? Obejrzyj DRZEWONAWIJK\u0118:<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n