{"id":7867,"date":"2022-09-21T08:19:07","date_gmt":"2022-09-21T06:19:07","guid":{"rendered":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/?p=7867"},"modified":"2024-01-02T14:55:20","modified_gmt":"2024-01-02T13:55:20","slug":"dojrzale-lasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/dojrzale-lasy\/","title":{"rendered":"Dojrza\u0142e lasy"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n
\n

Fundacja Las Na Zawsze podj\u0119\u0142a kroki zmierzaj\u0105ce do ochrony istniej\u0105cych, dojrza\u0142ych las\u00f3w, w kt\u00f3rych nie b\u0119dzie prowadzona \u017cadna dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza. Lasy te b\u0119d\u0105 naturalnymi zbiorowiskami le\u015bnymi, w kt\u00f3rych wszelkie procesy przyrodnicze b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 zgodnie z prawami natury, bez ingerencji ze strony cz\u0142owieka. Takie dojrza\u0142e lasy b\u0119d\u0105 chronione Na Zawsze.<\/h2>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dlaczego podejmujemy si\u0119 takiej dzia\u0142alno\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n

To duch i konieczno\u015b\u0107 naszych czas\u00f3w. Oko\u0142o 75% \u015brodowisk l\u0105dowych i oko\u0142o 66% \u015brodowisk morskich zosta\u0142o w znacznym stopniu zmienione w wyniku dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. R\u00f3\u017cni naukowcy, w tym biolodzy, klimatolodzy i przyrodnicy z ca\u0142ego \u015bwiata apeluj\u0105 od lat o konieczno\u015b\u0107 ustanowienia za cel ochrony 30% wszystkich l\u0105d\u00f3w i ocean\u00f3w na naszej planecie, z czego co najmniej 10% powinno by\u0107 obj\u0119te ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105. Tymczasem w Polsce cho\u0107 oficjalne dane sugeruj\u0105, \u017ce oko\u0142o 33% kraju jest obj\u0119ta r\u00f3\u017cnymi formami ochrony, to jednak problem w tym, \u017ce niekt\u00f3re z tych form ochrony praktycznie niewiele ochrony zapewnia. Na przyk\u0142ad w parkach krajobrazowych, obszarach chronionego krajobrazu, a nawet w parkach narodowych i czasem rezerwatach jest prowadzona planowa gospodarka le\u015bna, obejmuj\u0105ca wycink\u0119 drzew. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Realn\u0105 ochron\u0119 przyrody stanowi\u0105 praktycznie tylko strefy ochrony \u015bcis\u0142ej w rezerwatach i parkach narodowych. Obszary te stanowi\u0105 zaledwie oko\u0142o 1,55% powierzchni kraju. Niepokoj\u0105ce jest te\u017c to, \u017ce od ponad 20 lat nie powsta\u0142 u nas \u017caden nowy park narodowy, cho\u0107 istniej\u0105 uzasadnione projekty Park\u00f3w Narodowych: Turnickiego, Mazurskiego, Szczeci\u0144skiego, Doliny Dolnej Odry. Wobec takiej sytuacji Fundacja Las Na Zawsze podejmuje si\u0119 ochrony dojrza\u0142ych las\u00f3w, w kt\u00f3rych realnie b\u0119dzie funkcjonowa\u0107 ochrona \u015bcis\u0142a las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

A dlaczego jeszcze warto chroni\u0107 dojrza\u0142e lasy?<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego s\u0105 tak wa\u017cne?<\/h2>\n\n\n\n

Lasy dojrza\u0142e to banki bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej, kt\u00f3re s\u0105 magazynami genetycznymi wielu gatunk\u00f3w ro\u015blin, zwierz\u0105t, grzyb\u00f3w i bakterii. W polskich lasach \u017cyje a\u017c 65% wszystkich rodzimych gatunk\u00f3w ro\u015blin, zwierz\u0105t i grzyb\u00f3w. Uwzgl\u0119dni\u0107 trzeba by by\u0142o jeszcze nieodkryte gatunki \u2013 zw\u0142aszcza grzyb\u00f3w i bakterii (a takie s\u0105 odkrywane np. w Puszczy Bia\u0142kowskiej).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Dojrza\u0142e lasy to tak\u017ce naturalne fabryki produkuj\u0105ce tlen, a poch\u0142aniaj\u0105ce dwutlenek w\u0119gla. To regulatory temperatury i wilgotno\u015bci, tworz\u0105ce specyficzny mikroklimat, pozwalaj\u0105cy na walk\u0119 z ociepleniem klimatu. Powoduj\u0105 bowiem znaczne obni\u017cenie temperatury w swoim w le\u015bnym wn\u0119trzu, ale te\u017c w najbli\u017cszej okolicy. Lasy sprawiaj\u0105, \u017ce nad nimi cz\u0119\u015bciej padaj\u0105 deszcze. Potrafi\u0105 regulowa\u0107 poziom w\u00f3d gruntowych, cz\u0119sto powoduj\u0105c znaczne jego podwy\u017cszenie na terenach suchych, a obni\u017cenie na terenach zalewanych. Chroni\u0105 wi\u0119c te\u017c przed powodziami. Ale przede wszystkim chroni\u0105 przed susz\u0105, gdy\u017c maj\u0105 olbrzymie mo\u017cliwo\u015bci retencjonowania (gromadzenia) wody. Dzi\u0119ki tworzeniu cienia i izolowaniu gleby od bezpo\u015bredniego dost\u0119pu do niej s\u0142o\u0144ca. Lasy dojrza\u0142e chroni\u0105 naturalne zbiorniki wodne w swoim lesistym wn\u0119trzu. Z pomoc\u0105 bobr\u00f3w pozwalaj\u0105 na tworzenie si\u0119 wci\u0105\u017c nowych zbiornik\u00f3w i rozlewisk, kt\u00f3re te\u017c retencjonuj\u0105 wod\u0119, obni\u017caj\u0105 temperatur\u0119 i walcz\u0105 tak\u017ce z susz\u0105. Dojrza\u0142y las to samonap\u0119dzaj\u0105cy si\u0119 samograj s\u0142u\u017c\u0105cy powstaniu stabilnego klimatu, pozbawionego skrajno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Naturalne dojrza\u0142e lasy tak\u017ce chroni\u0105 i tworz\u0105 gleb\u0119. Chroni\u0105 delikatn\u0105 warstw\u0119 pr\u00f3chnicy przed wymywaniem przez nawalne deszcze i powiedzie. Tworz\u0105 gleb\u0119, gdy\u017c dostarczaj\u0105 stale nowych dostaw materii organicznej z opad\u0142ych li\u015bci, ga\u0142\u0119zi, konar\u00f3w i ca\u0142ych drzew naturalnie si\u0119 rozk\u0142adaj\u0105cych. Gleb\u0119 te\u017c tworz\u0105 wszelkie le\u015bne organizmy zwierz\u0119ce, ma\u0142e i du\u017ce, poprzez swoje odchody i martwe cia\u0142a. Przy pomocy rzeszy grzyb\u00f3w lasy zmieniaj\u0105 je w cenn\u0105 pr\u00f3chnic\u0119 i sk\u0142adniki mineralne, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 po\u017cywieniem dla innych le\u015bnych ro\u015blin i trafiaj\u0105 do obiegu materii. Ro\u015bliny, grzyby, owady i bakterie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 w tworzeniu \u017cyznej i wilgotnej gleby, w kt\u00f3rej same coraz lepiej si\u0119 rozwijaj\u0105. I ponownie tworzy si\u0119 samonakr\u0119caj\u0105cy si\u0119 proces.<\/p>\n\n\n\n

Tylko w dojrza\u0142ych lasach \u017cyje mn\u00f3stwo gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w. Znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107 jest zwi\u0105zana z martwym drewnem, wi\u0119c mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 dobrze tylko tam, gdzie nie wywozi si\u0119 drewna z lasu. Inna znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyje w niezwyk\u0142ej symbiozie z ro\u015blinami drzewiastymi. Grzyby te (zwane mikoryzowymi) w czasie suszy pomagaj\u0105 drzewem pobiera\u0107 wod\u0119 z gleby, a tak\u017ce dostarczaj\u0105 im wielu sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych. Pozwalaj\u0105 tak\u017ce dzi\u0119ki swej rozro\u015bni\u0119tej grzybni, \u0142\u0105cz\u0105cej korzenie wielu drzew, na szybk\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy nimi i ostrzeganie o zagro\u017ceniach np. o suszy, pogodzie, zanieczyszczeniach lub gradacji owad\u00f3w. W zamian drzewa dziel\u0105 si\u0119 z grzybami produktami fotosyntezy \u2013 od\u017cywczymi cukrami. Daj\u0105 im te\u017c tak wa\u017cny dla nich cie\u0144. Dojrza\u0142e lasy s\u0105 tak\u017ce niezwyk\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em dozna\u0144 dla cz\u0142owieka \u2013 estetycznych, wizualnych, emocjonalnych i duchowych. Dojrza\u0142e lasy tak\u017ce nas lecz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dojrza\u0142e lasy li\u015bciaste<\/h2>\n\n\n\n

Dojrza\u0142e lasy zw\u0142aszcza li\u015bciaste z bogatym i r\u00f3\u017cnorodnym sk\u0142adem wszystkich pi\u0119ter ro\u015blinnych chroni\u0105 przed huraganami i erozj\u0105 gleby. Stanowi\u0105 bariery d\u017awi\u0119koch\u0142onne. Chroni\u0105 te\u017c przed smogiem, zatrzymuj\u0105c na du\u017cej powierzchni blaszek li\u015bciowych py\u0142y i inne zanieczyszczenia. W zwi\u0105zku ze zmianami klimatycznymi \u2013 sprawdzaj\u0105 si\u0119 lepiej lasy li\u015bciaste. R\u00f3\u017cne badania potwierdzaj\u0105, \u017ce z ociepleniem klimatu najlepiej poradz\u0105 sobie gatunki li\u015bciaste \u2013 d\u0119by, buki, graby, klony polne. Lasy li\u015bciaste magazynuj\u0105 tak\u017ce wi\u0119cej dwutlenku w\u0119gla w swojej \u017cywej materii, ale tak\u017ce w martwym drewnie, oraz \u015bci\u00f3\u0142ce i glebie, ni\u017c lasy iglaste. Czym las bardziej r\u00f3\u017cnorodny i zawieraj\u0105cy wi\u0119cej gatunk\u00f3w li\u015bciastych oraz czym bardziej jest wilgotna gleba, tym wi\u0119cej zwi\u0105\u017ce dwutlenku w\u0119gla. Dla przyk\u0142adu \u0142\u0119g jesionowo-olszowy mo\u017ce zgromadzi\u0107 \u0142\u0105cznie wraz z gleb\u0105, na kt\u00f3rej ro\u015bnie a\u017c 1650 t CO\u2082\/ha, podczas gdy b\u00f3r sosnowy \u2013 992 t CO\u2082\/ha.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Co jeszcze kryje w sobie dojrza\u0142y las<\/h2>\n\n\n\n

Las dojrza\u0142y kryje w sobie bezcenne drzewa biocenotyczne, czyli takie kt\u00f3re do\u017cywaj\u0105 do swojej biologicznej, naturalnej \u015bmierci i ca\u0142kowitego rozk\u0142adu. Chroni te\u017c \u017cycie wielu gatunk\u00f3w drzew, krzew\u00f3w, pn\u0105czy, krzewinek, ro\u015blin zielnych \u2013 bylin, dwuletnich i jednorocznych. W tym gatunk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 pod ca\u0142kowit\u0105 lub cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 \u2013 wawrzynk\u00f3w wilcze\u0142yko, cis\u00f3w pospolitych, orlik\u00f3w pospolitych, k\u0142okoczki po\u0142udniowej, d\u0142ugosza kr\u00f3lewskiego, pi\u00f3ropusznika strusiego, pluskwicy europejskiej, parzyd\u0142a le\u015bnego, \u015bnie\u017cyczki przebi\u015bnieg i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n

Las dojrza\u0142y to miejsce \u017cycia wielu gatunk\u00f3w zwierz\u0105t \u2013 od du\u017cych ssak\u00f3w (jeleni, nied\u017awiedzi, \u0142osi, wilk\u00f3w, bobr\u00f3w, rysi), przez te drobne (ryj\u00f3wki, wiewi\u00f3rki, je\u017ce), po ptaki (or\u0142y bieliki, bociany czarne, sowy, s\u00f3weczki, dzi\u0119cio\u0142y, sikorki ubogie, mysikr\u00f3liki, kowaliki). W lesie dojrza\u0142ym znajdziemy liczne gady (jaszczurka zwinka, padalec zwyczajny, zaskroniec, \u017c\u00f3\u0142w b\u0142otny) i p\u0142azy (ropucha szara, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, salamandra plamista) oraz rzesze owad\u00f3w (chrz\u0105szcze biegaczowate, \u017cuk le\u015bny, mr\u00f3wka rudnica, jelonek rogacz, chrz\u0105szcz majowy).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wiele z tych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t wyst\u0119puje tylko w lasach dojrza\u0142ych np. s\u00f3weczka zwyczajna, dzi\u0119cio\u0142 tr\u00f3jpalczasty (zwi\u0105zany ze starymi borami sosnowymi), dzi\u0119cio\u0142 bia\u0142ogrzbiety (zwi\u0105zany ze starymi, zamieraj\u0105cymi drzewami) oraz dzi\u0119cio\u0142 \u015bredni (zwi\u0105zany ze \u015bwietlistymi d\u0105browami, buczynami i olsami). Preferuj\u0105 one rozleg\u0142e stare lasy w wieku ponad 120 lat z drzewami dziuplastymi i pniakami. I co bardzo istotne nale\u017c\u0105 do tak zwanych gatunk\u00f3w wska\u017anikowych, \u015bwiadcz\u0105cych o olbrzymiej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej danego siedliska le\u015bnego i dojrza\u0142ym wieku lasu. Oko\u0142o 50% wszystkich gatunk\u00f3w le\u015bnych i wi\u0119kszo\u015b\u0107 zagro\u017conych i gin\u0105cych gatunk\u00f3w le\u015bnej fauny zwi\u0105zana jest z s\u0119dziwymi drzewami w r\u00f3\u017cnym stanie starzenia si\u0119, umierania i rozk\u0142adu. Dlatego w\u0142a\u015bnie dojrza\u0142e lasy wymagaj\u0105 naszej ochrony. Pom\u00f3\u017cmy le\u015bnym drzewom zwyczajnie trwa\u0107, dojrzewa\u0107 i w spokoju naturalnie umiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fundacja Las Na Zawsze podj\u0119\u0142a kroki zmierzaj\u0105ce do ochrony istniej\u0105cych, dojrza\u0142ych las\u00f3w, w kt\u00f3rych nie b\u0119dzie prowadzona \u017cadna dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza. Lasy te b\u0119d\u0105 naturalnymi zbiorowiskami le\u015bnymi, w kt\u00f3rych wszelkie procesy przyrodnicze b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 zgodnie z prawami natury, bez ingerencji ze strony cz\u0142owieka. Takie dojrza\u0142e lasy b\u0119d\u0105 chronione Na Zawsze. Dlaczego podejmujemy si\u0119 takiej dzia\u0142alno\u015bci? To […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[63,67],"class_list":["post-7867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dziedzictwo-przyrodnicze","tag-dziedzictwo-przyrodnicze","tag-wszystkie-wpisy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7867"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8018,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867\/revisions\/8018"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}