{"id":8675,"date":"2022-11-29T14:53:10","date_gmt":"2022-11-29T13:53:10","guid":{"rendered":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/?p=8675"},"modified":"2023-10-27T19:59:47","modified_gmt":"2023-10-27T17:59:47","slug":"mocarny-bialodrzew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lasnazawsze.org.pl\/blog\/mocarny-bialodrzew\/","title":{"rendered":"Mocarny bia\u0142odrzew"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n
\n

Topola bia\u0142a (Populus alba<\/em>) to jedno z pi\u0119kniejszych wizualnie drzew rodzimych. <\/h2>\n\n\n\n

Niestety jest zaszufladkowane do gorszej kategorii ze wzgl\u0119du na nazw\u0119 rodzajow\u0105 \u2013 topola. Czy s\u0142usznie topola bia\u0142a, zwana te\u017c bia\u0142odrzewem, zas\u0142u\u017cy\u0142a na miano gorszego drzewa? Z pewno\u015bci\u0105 nie!<\/p>\n\n\n\n

Poza tym, co ciekawe staros\u0142owia\u0144skie s\u0142owo topola zwi\u0105zane jest z topiel\u0105. Wsp\u00f3\u0142brzmienie \u2018topoli\u2019 i \u2018topieli\u2019 nie jest przypadkowe, gdy\u017c drzewa z tego rodzaju s\u0105 z wod\u0105 zwi\u0105zane.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Sylwetka bohatera<\/h2>\n\n\n\n

To drzewo o szczeg\u00f3lnej urodzie \u2013 dorasta a\u017c do 40 m wysoko\u015bci. Gdy ro\u015bnie swobodnie ma malownicz\u0105, szerok\u0105 i zaokr\u0105glon\u0105 koron\u0119. Szczeg\u00f3lnie pi\u0119kny jest pie\u0144 o cz\u0119sto monumentalnym kolumnowym wygl\u0105dzie, z grubymi solidnymi konarami. To drzewo jakby pr\u0119\u017c\u0105ce musku\u0142y. Niezwyk\u0142ej urody jest te\u017c barwa kory \u2013 szarobia\u0142a, jasnooliwkowa, a czasem nawet kredowobia\u0142a. Na tle b\u0142\u0119kitnego, bezchmurnego nieba prezentuje si\u0119 nieziemsko. Li\u015bcie tak\u017ce s\u0105 \u015bwietliste, jasne, seledynowozielone, a od spodu pokryte bia\u0142ym, g\u0119stym kutnerem, od kt\u00f3rego zawdzi\u0119cza sw\u0105 nazw\u0119 gatunkow\u0105 \u2013 bia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Upodobania<\/h2>\n\n\n\n

Topola ta jest gatunkiem stosunkowo uniwersalnym, je\u015bli chodzi o wymagania. Najlepiej czuje si\u0119 na glebach wilgotnych, \u017cyznych i nad rzekami \u2013 wtedy osi\u0105ga monumentalne rozmiary. Jednak dobrze te\u017c sobie radzi na glebach mniej urodzajnych i bardziej suchych \u2013 wtedy jest mniejsza i wytwarza liczne odrosty korzeniowe, kt\u00f3re stabilizuj\u0105 grunt, i dlatego bywa sadzona w celu zapobiegania osuwaniu si\u0119 skarp i piaszczystych wzniesie\u0144. Mo\u017ce rosn\u0105\u0107 zar\u00f3wno na glebach zasadowych, jak i kwa\u015bnych. Ta jej uniwersalno\u015b\u0107 to bardzo mocna strona. Jest gatunkiem \u015bwiat\u0142olubnym.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zwi\u0105zki z natur\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Jest typowym gatunkiem nadrzecznych \u0142\u0119g\u00f3w topolowych i pospolicie wyst\u0119puje tam razem z topol\u0105 czarn\u0105, topol\u0105 szar\u0105, jesionem wynios\u0142ym i wierzbami. Na tarasach ni\u017cej po\u0142o\u017conych nad rzek\u0105 cz\u0119sto ma form\u0119 krzaczast\u0105 (\u015bcinanie przez kry), a na tarasach wy\u017cej po\u0142o\u017conych ma posta\u0107 wielkiego drzewa. Warto tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce topola bia\u0142a jest gatunkiem rodzimym, dziko rosn\u0105cym w ca\u0142ym kraju, kiedy\u015b cz\u0119sto spotykanym w polskim krajobrazie. Jest przeciwie\u0144stwem wychodowanych przez cz\u0142owieka miesza\u0144c\u00f3w (np. topoli berli\u0144skiej, kanadyjskiej i carskiej) lub obcych, sprowadzonych z Azji (topoli Simona) lub Ameryki (topoli kalifornijskiej). To dzi\u0119ki tym \u201egorszym kuzynkom\u201d topole rodzime maj\u0105 z\u0142e miano, gdy\u017c to te miesza\u0144ce i obce gatunki cz\u0119sto by\u0142y sadzone w miastach i przy drogach \u2013 szybko ros\u0142y i szybko umiera\u0142y. Podczas gdy topola bia\u0142a jest drzewem silnym, mocnym i odpornym na wiatry, rzadko powoduje wykroty. Warto przywr\u00f3ci\u0107 j\u0105 lasom.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Blisko cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n

Topola bia\u0142a na \u017cyznych i urodzajnych glebach jest d\u0142ugowieczna, i nie zas\u0142uguje na miano kr\u00f3tkowiecznej, cho\u0107 to przypisuje si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci topoli. Najstarsze okazy bia\u0142odrzewu maj\u0105 nawet do 400 lat, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 do\u017cywa setki. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, w kt\u00f3rej zniszczeniu uleg\u0142y ca\u0142e miasta, zburzone by\u0142y ca\u0142e dzielnice, tak\u017ce drzewa ucierpia\u0142y. By\u0142a potrzeba sadzenia drzew szybko rosn\u0105cych i postawiono na topole, zw\u0142aszcza miesza\u0144ce i obce gatunki, w wi\u0119kszo\u015bci kr\u00f3tkowieczne. Wymagaj\u0105 one dzi\u015b w miastach cz\u0119sto wycinania, aby wyprzedzi\u0107 ich naturalne wykroty. Topola bia\u0142a te\u017c nie nadaje si\u0119 do sadzenia w miastach przy ulicach, gdy\u017c jest zbyt pot\u0119\u017cnym drzewem, wyj\u0105tkiem s\u0105 tu oczywi\u015bcie du\u017ce parki. Mo\u017ce by\u0107 jednak wykorzystywana do obsadzania piaszczystych zboczy, ja\u0142owych nieu\u017cytk\u00f3w i ha\u0142d, a nawet gruzowisk. \u017byje w takich warunkach wprawdzie kr\u00f3cej, ale spe\u0142nia wa\u017cn\u0105 rol\u0119 gatunku pionierskiego, daj\u0105cego podwaliny pod przysz\u0142y las. Rosn\u0105c za\u015b nad rzekami umacnia brzegi i stabilizuje grunt, przeciwdzia\u0142a podtopieniom. Na dobrych glebach (gliniastych, madach, lessach) osi\u0105ga cz\u0119sto monumentalne rozmiary. Obecnie najwi\u0119ksz\u0105 topol\u0105 bia\u0142\u0105 jest okaz z Kr\u00f3lewa k. Elbl\u0105ga maj\u0105cy w obwodzie pier\u015bnicowym 9,2 m i wysoko\u015b\u0107 35 m, prawdopodobnie liczy sobie ponad 230 lat. Co ciekawe w Lesznie k. Warszawy \u017cy\u0142 do 2012 roku okaz maj\u0105cy obw\u00f3d pnia w pier\u015bnicy ponad 10 m, a u podstawy ponad 14 m. Bia\u0142odrzew mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 naprawd\u0119 mocarnym drzewem.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n