FAQ

Co to znaczy „Las Na Zawsze”?

Las Na Zawsze to las tworzony lub chroniony przez Fundację Las Na Zawsze na ziemi kupionej i trwale zabezpieczonej z myślą o przyrodzie. „Na Zawsze” nie jest więc wyłącznie nazwą Fundacji ani marketingowym hasłem. To zobowiązanie dotyczące własności ziemi i sposobu postępowania z lasem.

Fundacja kupuje grunty, na których sadzi nowe, bioróżnorodne lasy albo chroni istniejące, dojrzałe ekosystemy leśne. Na terenach Lasów Na Zawsze nie prowadzimy gospodarki leśnej nastawionej na pozyskiwanie drewna. Chcemy, aby drzewa mogły rosnąć, dojrzewać, starzeć się, obumierać i pozostawać częścią ekosystemu. Martwe drewno nie jest dla nas odpadem — jest domem i źródłem pokarmu dla kolejnych organizmów.

Zabezpieczamy również ziemię prawnie. Grunty pozostają własnością Fundacji Las Na Zawsze, a jej statut zabrania ich sprzedaży, obciążania oraz prowadzenia wycinek. Bieżącą działalność operacyjną prowadzi oddzielna spółka Las Na Zawsze sp. z o.o., dzięki czemu grunty są dodatkowo oddzielone od ryzyka związanego z codziennym funkcjonowaniem organizacji. Fundacja posiada obecnie 100% udziałów w tej spółce.

Od 2019 roku stworzyliśmy lub objęliśmy ochroną ponad 286 hektarów Lasów Na Zawsze w Polsce. To ponad 150 różnych terenów: od młodych lasów, które dopiero rozpoczynają swoją historię, po dojrzałe ekosystemy pełne starych drzew, martwego drewna, grzybów, ptaków i chronionych roślin.

Jaka jest misja i wizja Fundacji Las Na Zawsze?

Misją Fundacji Las Na Zawsze jest ochrona i odbudowa bioróżnorodnych lasów, które wspierają życie ludzi i przyrody — dziś i w przyszłości. Robimy to na dwa sposoby: sadzimy nowe Lasy Na Zawsze oraz kupujemy i chronimy istniejące, dojrzałe ekosystemy leśne.

Nasza wizja sięga jednak dalej niż liczba posadzonych drzew czy hektarów. Chcemy świata, w którym jest miejsce dla wszystkich form życia, a człowiek czuje się częścią przyrody, a nie jej właścicielem. Dlatego oddajemy Naturze ziemię i tworzymy miejsca, w których naturalne procesy mają pierwszeństwo przed gospodarczym wykorzystaniem lasu.

Nie próbujemy przy tym „zarządzać” każdym elementem przyrody. W nowych Lasach Na Zawsze pomagamy przede wszystkim na początku: dobieramy teren i rodzime gatunki, sadzimy drzewa i krzewy, wspieramy naturalną sukcesję i zabezpieczamy młody ekosystem. Później coraz więcej pracy pozostawiamy Naturze. W dojrzałych lasach ingerencję ograniczamy jeszcze bardziej.

Najważniejszy długoterminowy cel? Co najmniej jeden Las Na Zawsze w każdym z 380 powiatów Polski do 2035 roku. Drugim strategicznym kierunkiem jest ochrona 2000 hektarów dojrzałych lasów w ramach Połączonej Puszczy Polskiej.

Co to znaczy bioróżnorodność i dlaczego jest ważna dla Fundacji Las Na Zawsze?

Bioróżnorodność, czyli różnorodność biologiczna, to bogactwo życia: gatunków roślin, zwierząt, grzybów i mikroorganizmów, ich różnorodności genetycznej oraz ekosystemów i zależności, które je łączą. Dlatego bioróżnorodny las to zdecydowanie więcej niż duża liczba drzew.

Las jest systemem naczyń połączonych. Drzewa tworzą miejsca życia dla innych organizmów. Grzyby współpracują z korzeniami roślin. Ptaki przenoszą nasiona. Owady zapylają rośliny i są pokarmem dla innych zwierząt. Martwe drewno staje się siedliskiem grzybów, owadów i mikroorganizmów, zatrzymuje wilgoć i z czasem wraca do gleby. Runo, podszyt, korony drzew, gleba i zalegające drewno tworzą kolejne piętra tego samego ekosystemu.

Dlatego Fundacja Las Na Zawsze nie zajmuje się po prostu „sadzeniem drzew”. Tworzymy warunki do powstawania całych ekosystemów leśnych. W nowych Lasach Na Zawsze wykorzystujemy wiele rodzimych gatunków drzew i krzewów, pozostawiamy przestrzeń naturalnej sukcesji, wspieramy mikoryzę, tworzymy schronienia z martwego drewna i sadzimy rośliny ważne również dla ptaków, owadów i innych zwierząt.

Bioróżnorodność również mierzymy. We współpracy z ekspertami, w tym naukowcami ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, rozwijamy Wskaźnik Rozwoju Ekosystemów Leśnych dla młodych lasów oraz pomiary Potencjału Bioróżnorodności dojrzałych Lasów Na Zawsze. W badanych dojrzałych lasach średni wynik tego drugiego wskaźnika wyniósł 0,726 w skali 0–1. Odnotowaliśmy również 14 gatunków roślin chronionych i 36 drzew spełniających kryteria wymiarowe drzew pomnikowych.

Jakie są krótko- i długoterminowe cele Fundacji Las Na Zawsze?

Najważniejszy kierunek jest prosty: chcemy oddawać Naturze coraz więcej miejsca i coraz lepiej rozumieć, co dzieje się na terenach, które chronimy.

W najbliższych latach chcemy kupować kolejne grunty, sadzić nowe bioróżnorodne lasy, chronić więcej dojrzałych ekosystemów i docierać do kolejnych regionów Polski. Jednocześnie rozwijamy naukową stronę działalności: badania przyrodnicze, monitoring oraz narzędzia pozwalające obserwować rozwój młodych ekosystemów i potencjał bioróżnorodności lasów dojrzałych.

Mamy również dwa bardzo konkretne cele długoterminowe. Pierwszy to Las Na Zawsze w każdym z 380 polskich powiatów do 2035 roku. Chcemy, aby wyspy bioróżnorodności powstawały w całej Polsce, a nie wyłącznie w kilku regionach, w których najłatwiej kupić ziemię.

Drugi cel to 2000 hektarów dojrzałych lasów chronionych w ramach Połączonej Puszczy Polskiej. Tam, gdzie będzie to możliwe, chcemy kupować sąsiadujące działki i łączyć je w coraz większe, spójne obszary. Dwa tysiące hektarów to powierzchnia porównywalna z najmniejszymi polskimi parkami narodowymi. Nie tworzymy jednak kolejnego parku narodowego. Chcemy pokazać, ile przestrzeni można skutecznie oddać Naturze dzięki współpracy organizacji społecznej, biznesu, nauki i indywidualnych darczyńców.

Jaka jest metodologia sadzenia Lasów Na Zawsze?

Metodologia sadzenia Fundacji Las Na Zawsze polega na inicjowaniu procesu powstawania bioróżnorodnego ekosystemu leśnego, a nie na posadzeniu maksymalnej liczby drzew na hektar. Las to przecież nie plantacja drzew.

Najpierw wybieramy odpowiedni teren. Interesują nas m.in. grunty porolne niskich klas, odłogi, nieużytki, tereny przeznaczone do zalesienia i grunty po wcześniejszych wyrębach. Unikamy zalesiania cennych łąk. Preferujemy działki położone blisko istniejących lasów, ponieważ sąsiedztwo dojrzałego ekosystemu pomaga w naturalnym zasiedlaniu nowego terenu przez rośliny, zwierzęta i grzyby.

Następnie analizujemy warunki siedliskowe: glebę, wilgotność, nasłonecznienie, otaczającą roślinność oraz to, jakie zbiorowiska leśne występują lub historycznie występowały w danym miejscu. Na tej podstawie powstaje skład gatunkowy.

Sadzimy rodzime drzewa i krzewy liściaste, dostosowane do konkretnego siedliska. Wśród nich mogą znaleźć się m.in. dęby, graby, lipy czy buki oraz gatunki krzewów i dzikich drzew owocowych zapewniające pokarm ptakom i zapylaczom. Nie tworzymy monokultur.

Nie obsadzamy też każdego wolnego centymetra. Sadzimy przeciętnie około 2000 sadzonek na hektar, pozostawiając przestrzeń naturalnej sukcesji. Dla porównania lasy gospodarcze mogą być sadzone znacznie gęściej, ponieważ ich celem jest m.in. produkcja surowca drzewnego. Nasz cel jest inny: przyszły samodzielny, zróżnicowany ekosystem.

Nie orzemy ziemi leśnej, nie stosujemy sztucznych nawozów ani chemicznych środków biobójczych. Wykorzystujemy również mikoryzę, gatunki pionierskie, ręczny wysiew nasion, naturalne rozsiewanie nasion przez ptaki oraz martwe drewno.

Po sadzeniu nie znikamy. Monitorujemy teren, w razie potrzeby ograniczamy gatunki inwazyjne, zabezpieczamy młode drzewa przed zgryzaniem i wykonujemy uzupełniające nasadzenia. Rozwój młodych terenów chcemy oceniać nie tylko przez liczbę drzew, lecz przez Wskaźnik Rozwoju Ekosystemów Leśnych, ponieważ prawdziwym sukcesem jest powstanie samodzielnego lasu.

Jak Fundacja Las Na Zawsze wybiera lasy do ochronienia?

Szukamy przede wszystkim dojrzałych, cennych przyrodniczo lasów, które nie są objęte wystarczającą ochroną i w przyszłości mogłyby zostać legalnie wycięte lub gospodarczo przekształcone.

Przed zakupem sprawdzamy nie tylko stan prawny nieruchomości, ale również jej wartość przyrodniczą. Interesuje nas struktura lasu, wiek i zróżnicowanie drzewostanu, obecność starych i martwych drzew, runa, siedlisk oraz potencjalnie cennych albo chronionych gatunków. Ważne jest także otoczenie działki. Szczególnie wartościowe są tereny, które sąsiadują z innymi lasami albo pozwalają w przyszłości połączyć kilka chronionych fragmentów w większy obszar.

Po zakupie las nie staje się lasem gospodarczym Fundacji. Jest dokładnie odwrotnie: wyłączamy go z gospodarki nastawionej na pozyskiwanie drewna. Nie sprzątamy martwych i powalonych drzew tylko dlatego, że przestały być żywe. Nie próbujemy również projektować lasu od nowa. Pozwalamy mu dojrzewać i starzeć się.

Właśnie takie dojrzałe Lasy Na Zawsze tworzą Połączoną Puszczę Polską.

Co to jest Połączona Puszcza Polska?

Połączona Puszcza Polska to inicjatywa Fundacji Las Na Zawsze polegająca na wykupywaniu i trwałej ochronie istniejących, dojrzałych lasów w różnych częściach Polski. Projekt wystartował w 2025 roku.

Nazwa „Połączona” nie oznacza, że wszystkie lasy już dziś tworzą jeden fizycznie połączony kompleks. To sieć terenów oddawanych Naturze. Tam, gdzie jest to możliwe, Fundacja chce jednak kupować również sąsiednie działki i łączyć mniejsze fragmenty w większe, bardziej spójne obszary.

Połączona Puszcza Polska nie jest parkiem narodowym ani rezerwatem. Jest społecznym modelem ochrony przyrody opartym na własności ziemi przez Fundację. Kupiony las staje się Lasem Na Zawsze, a statut Fundacji zabezpiecza go przed sprzedażą i wycinką.

Dlaczego chronimy już istniejące lasy, skoro możemy posadzić nowe? Ponieważ dojrzałego ekosystemu nie da się odtworzyć przez posadzenie sadzonek. Stare drzewa, dziuple, martwe drewno, rozwinięta gleba, grzyby, porosty, runo i sieć zależności między setkami organizmów powstają przez dziesiątki, a czasami setki lat.

Długoterminowym celem Fundacji jest ochrona 2000 hektarów lasów w ramach Połączonej Puszczy Polskiej. Jednym z największych dotychczasowych fragmentów projektu jest Las Na Zawsze The 5. w Humniskach — 28,5 hektara chronionego lasu.

Jakie są formy współpracy Fundacji Las Na Zawsze z biznesem?

Firma może współpracować z Fundacją Las Na Zawsze przede wszystkim poprzez posadzenie nowego Lasu Na Zawsze lub ochronę istniejącego, dojrzałego lasu. To jednak dopiero początek możliwości.

Partnerzy mogą angażować pracowników w sadzenia, organizować leśne eventy integracyjne, spacery przyrodnicze i ornitologiczne, kąpiele leśne czy działania edukacyjne. Firmy mogą również finansować badania przyrodnicze swoich Lasów Na Zawsze, inwentaryzację flory i fauny, szacowanie magazynowania CO₂ czy instalację i monitoring budek lęgowych dla ptaków i małych ssaków.

Współpracujemy także z zespołami ESG, CSR, HR, employer brandingu, marketingu i komunikacji. Razem z ekspertami zewnętrznymi możemy realizować m.in. warsztaty dotyczące odpowiedzialnej komunikacji środowiskowej i przeciwdziałania greenwashingowi.

W praktyce oznacza to, że współpraca nie musi kończyć się w dniu posadzenia drzew. Las może stać się miejscem badań, edukacji, integracji pracowników i długoterminowej opowieści o realnym wpływie firmy na polską przyrodę.

Jakie firmy do tej pory współpracowały z Fundacją Las Na Zawsze?

Od 2019 roku misję Fundacji wsparło już ponad 190 Partnerów biznesowych — od dużych korporacji i polskich przedsiębiorstw po mniejsze marki i społeczności przedsiębiorców.

Wśród firm i marek współpracujących z Fundacją znajdują się m.in. Castorama, Orange i Orange Flex, Cosibella, Polpharma, Decathlon, VeloBank, BioBazar, BNP Paribas, Allianz, Siemens, XTB, Kuehne+Nagel, Aliplast, MDC2, noo.ma, OBI, Profbud, Wirtualna Polska czy SC Johnson/Pronto.

Skala partnerstw jest bardzo różna. Cosibella pomogła stworzyć ponad 30 hektarów nowych Lasów Na Zawsze, Polpharma ponad 23 hektary, a Orange i Orange Flex około 15 hektarów. Z kolei społeczność The 5. zaangażowała się w ochronę 28,5 hektara dojrzałego lasu w Humniskach.

Nie ma więc jednego modelu „firmy pasującej do Fundacji”. Łączy je przede wszystkim gotowość do inwestowania w trwałe działania dla polskiej przyrody zamiast krótkotrwałego ekologicznego komunikatu.

Co jest lepsze dla firmy: sadzenie nowego lasu czy ochrona dojrzałego lasu?

Nie ma jednej odpowiedzi — sadzenie nowego lasu i ochrona dojrzałego lasu realizują dwa różne, ale uzupełniające się cele przyrodnicze.

Jeżeli firma chce zaangażować pracowników w działanie terenowe i obserwować, jak na przestrzeni kolejnych lat rozwija się nowy ekosystem, dobrym rozwiązaniem może być posadzenie Lasu Na Zawsze. Pracownicy mogą własnoręcznie sadzić drzewa i krzewy, poznać metodologię tworzenia lasu i później wracać na teren, który współtworzyli.

Jeśli priorytetem jest ochrona istniejącej bioróżnorodności, warto rozważyć zakup i zabezpieczenie dojrzałego lasu w ramach Połączonej Puszczy Polskiej. Firma pomaga wtedy zachować ekosystem, który powstawał przez dziesiątki lat i którego nie można szybko odtworzyć poprzez nowe nasadzenia.

Możliwe jest również połączenie obu działań. Firma może jednocześnie tworzyć nowe Lasy Na Zawsze i chronić te, które już istnieją. Właśnie na tych dwóch filarach opiera się cała misja Fundacji.

Jak działa Gwarancja „Lasu Na Zawsze”?

Gwarancja „Lasu Na Zawsze” to wielopoziomowy system prawnych, organizacyjnych, finansowych i społecznych zabezpieczeń, które mają chronić ziemię należącą do Fundacji przed sprzedażą i wycinką.

Najważniejszym zabezpieczeniem jest statut Fundacji. §11 pkt 2 zabrania zbywania i obciążania nieruchomości należących do Fundacji oraz prowadzenia wycinek i wyrębów. Zmiana kluczowych zabezpieczeń statutowych wymaga jednomyślności Zgromadzenia Fundatorów.

Drugim elementem jest rozdzielenie własności gruntów od działalności operacyjnej. Właścicielem ziemi jest Fundacja Las Na Zawsze, natomiast znaczna część codziennej działalności — organizacja sadzeń, zatrudnienie, umowy czy edukacja — odbywa się w Las Na Zawsze sp. z o.o. Dzięki temu grunty są oddzielone od bieżącego ryzyka operacyjnego. Fundacja posiada obecnie 100% udziałów w spółce.

Dodatkowym zabezpieczeniem współpracy z Partnerami są odpowiednie postanowienia umowne. W materiałach Fundacji przewidziano m.in. zobowiązanie do zwrotu darowizny wraz z odsetkami w przypadku naruszenia zobowiązania dotyczącego ochrony lasu.

Do tego dochodzi ochrona społeczna: Lasy Na Zawsze nie są anonimowymi działkami. Mają swoje nazwy, są umieszczane na mapach, odwiedzają je Partnerzy, wolontariusze i lokalne społeczności. Im więcej osób wie, że konkretny teren jest Lasem Na Zawsze, tym więcej ma również społecznych strażników.

Jakie wydarzenia w Lasach Na Zawsze organizują firmy-Partnerzy?

Las może być czymś więcej niż miejscem jednorazowego sadzenia. Dlatego wspólnie z Partnerami organizujemy w Lasach Na Zawsze wydarzenia integracyjne, edukacyjne i przyrodnicze dla pracowników, klientów oraz społeczności firm.

Mogą to być sadzenia z udziałem zespołu, spacery z przyrodnikami, spacery ornitologiczne, obserwowanie i rozpoznawanie ptaków, kąpiele leśne prowadzone przez certyfikowanych przewodników, sesje Q&A z ekspertami czy wydarzenia poświęcone bioróżnorodności.

Dobrym przykładem jest celebracja Lasu Na Zawsze The 5. w Humniskach. Uczestnicy korzystali ze spacerów przyrodniczych i ornitologicznych, kąpieli leśnej oraz Leśnych Kręgów — biznesowych roundtables przeniesionych z sali konferencyjnej do lasu.

W ofercie Fundacji znajdują się również spacery ornitologiczne z Mateuszem Cymbałą „@idziemynaptaki”, kąpiele leśne realizowane z Forest Therapy Hub Polska oraz warsztaty antygreenwashingowe z ekspertami kałużna.legal.

Jakie dane, materiały i badania otrzyma dział ESG, EB lub marketingu naszej firmy po współpracy z Las Na Zawsze?

Zakres danych i materiałów zależy od rodzaju współpracy, ale projekt z Fundacją Las Na Zawsze może dostarczyć firmie zarówno mierzalnych danych środowiskowych, jak i materiałów do raportowania ESG, komunikacji, employer brandingu oraz edukacji pracowników.

Podstawą są informacje o konkretnym Lesie Na Zawsze: jego lokalizacja, powierzchnia, rodzaj działania — sadzenie lub ochrona — oraz informacje dotyczące realizowanego projektu. W przypadku nowych lasów możliwe jest również komunikowanie zastosowanej metodologii, gatunków i dalszego monitoringu.

Zakres można rozszerzyć o profesjonalną inwentaryzację przyrodniczą. W zależności od projektu może ona obejmować analizę botaniczną i leśną, mykologiczną i lichenologiczną, ornitologiczną, chiropterologiczną, teriologiczną, entomologiczną i herpetologiczną, a także szacowanie magazynowania CO₂. Pełny wariant może zakończyć się kompleksowym operatem przyrodniczym wraz z mapami GIS wskazującymi cenne gatunki i siedliska.

Do współpracy można dołączyć również zdjęcia, filmy, fotorelacje z wydarzeń, materiały edukacyjne czy treści przeznaczone do komunikacji wewnętrznej i social mediów. Dzięki temu dział ESG otrzymuje dane, HR i employer branding — narzędzie angażowania ludzi, a marketing — autentyczny materiał oparty na rzeczywistym działaniu zamiast deklaracji.

Jak zostać wolontariuszem Fundacji Las Na Zawsze?

Aby zostać wolontariuszem Fundacji Las Na Zawsze, napisz na adres wolontariat@lasnazawsze.org.pl lub śledź aktualne wydarzenia i zapisy na biz.lasnazawsze.org.pl.

Wolontariat najczęściej oznacza możliwość udziału w wydarzeniach terenowych: sadzeniach nowych Lasów Na Zawsze, działaniach związanych z opieką nad młodymi lasami oraz innych akcjach organizowanych przez Fundację.

Nie musisz być leśnikiem, biologiem ani umieć sadzić drzew. Przed rozpoczęciem prac uczestnicy otrzymują instrukcje, a działania są prowadzone i nadzorowane przez zespół Fundacji.

Do tej pory w leśnych spotkaniach Fundacji — sadzeniach, spacerach edukacyjnych, celebracjach ochrony i innych wydarzeniach — uczestniczyło łącznie ponad 5000 osób.

Czy można odwiedzać Lasy Na Zawsze, które wspieram? Można tam nocować?

Tak. Lasy Na Zawsze pozostają otwarte dla osób, które chcą spacerować, odpoczywać i poznawać przyrodę, pod warunkiem poszanowania Natury i regulaminu danego terenu. Fundacja nie chce odgradzać przyrody od ludzi — zależy nam raczej na odbudowywaniu relacji człowieka z lasem.

W przypadku nowych nasadzeń niektóre fragmenty mogą być przez pierwsze lata zabezpieczone siatką leśną. Nie chodzi o zakaz wstępu, lecz o ochronę młodych sadzonek przed sarnami i jeleniami.

Nocowanie wymaga jednak sprawdzenia zasad dotyczących konkretnego Lasu Na Zawsze. Materiały, na których opieramy FAQ, potwierdzają otwartość lasów dla odwiedzających, ale nie ustanawiają ogólnej zasady pozwalającej nocować na każdym terenie Fundacji. Dlatego tej części nie warto na stronie formułować szerzej bez doprecyzowania regulaminu.

Jak sprawdzić, na co Fundacja Las Na Zawsze wydaje pieniądze?

Fundacja publikuje sprawozdania oraz Raport Wpływu, w którym pokazuje przychody, koszty, wartość kupowanych gruntów i sposób finansowania swojej działalności.

Dla jeszcze większej przejrzystości pokazujemy również strukturę wykorzystania środków. Według struktury wydatków z 2025 roku 57% przypadało na zakup ziemi wraz z kosztami związanymi z transakcjami, 12% na sadzenie, 10% na wyszukiwanie nowych gruntów i opiekę nad istniejącymi Lasami Na Zawsze, 6% na komunikację i edukację, 1% na podatki gruntowe, a 14% na koszty administracyjne.

Warto przy tym pamiętać o ważnej kwestii księgowej. Zakup ziemi nie jest standardowo traktowany w sprawozdaniu finansowym jak zwykły koszt — grunt pozostaje aktywem Fundacji. W Raporcie Wpływu pokazujemy więc wydatki na ziemię dodatkowo, aby można było zobaczyć, ile pieniędzy rzeczywiście przeznaczamy na powiększanie powierzchni oddanej Naturze.

Pełne formalne sprawozdania pozostają dostępne na stronie Fundacji.

Czy mogę podarować Las Na Prezent komuś bliskiemu?

Tak. Las Na Prezent pozwala połączyć prezent dla bliskiej osoby z realnym wsparciem tworzenia i ochrony Lasów Na Zawsze.

Zamiast kolejnego przedmiotu możesz podarować coś, czego efekty mają pozostać znacznie dłużej niż sam moment wręczenia prezentu — udział we wspieraniu przestrzeni oddawanej Naturze.

Las Na Prezent może być pomysłem na prezent urodzinowy, świąteczny, rocznicowy, ślubny albo po prostu symbolicznym podziękowaniem dla ważnej osoby. Z rozwiązania mogą korzystać również firmy, np. przygotowując prezenty dla pracowników lub klientów.

Jak Fundacja Las Na Zawsze zabezpiecza lasy przed wycinką?

Najważniejszym zabezpieczeniem Lasów Na Zawsze jest własność ziemi oraz statut Fundacji. Fundacja kupuje grunty na własność, dzięki czemu może decydować, że nadrzędnym celem danego terenu jest ochrona przyrody, a nie pozyskiwanie drewna.

Statut Fundacji w §11 pkt 2 zabrania sprzedaży i obciążania nieruchomości oraz wycinek i wyrębów na jej gruntach. Zmiana kluczowych zabezpieczeń wymaga jednomyślności Zgromadzenia Fundatorów.

Własność gruntów została również oddzielona od działalności operacyjnej. Ziemia pozostaje w Fundacji, natomiast znaczną część bieżących działań prowadzi Las Na Zawsze sp. z o.o. Ma to chronić najważniejszy majątek Fundacji — ziemię — przed ryzykami operacyjnymi.

Jaką mamy pewność, że Lasy Na Zawsze nie zostaną wycięte?

Nie opieramy tej obietnicy wyłącznie na dobrych intencjach. „Na Zawsze” zabezpieczamy na kilku poziomach.

Podstawą jest własność ziemi przez Fundację i statutowy zakaz sprzedaży, obciążania nieruchomości oraz wycinki. Drugą warstwę tworzy oddzielenie gruntów od działalności operacyjnej. Kolejną są zobowiązania zawarte w umowach z Partnerami, które mogą przewidywać zwrot przekazanych środków wraz z odsetkami w przypadku naruszenia warunków ochrony.

Jest też zabezpieczenie społeczne. Lasy mają nazwy, lokalizacje, Partnerów, wolontariuszy i osoby, które je odwiedzają. Nie są anonimowymi aktywami ukrytymi w dokumentach.

Fundacja pracowała również nad koncepcją Obszarów Społecznie Chronionej Przyrody (OSChP) — rozwiązaniem, które w przyszłości mogłoby dodatkowo umocować podobny społeczny model ochrony przyrody w polskim prawie.

Czy w Lasach Na Zawsze są prowadzone badania przyrodnicze?

Tak. Badania i pomiary przyrodnicze stają się coraz ważniejszą częścią działalności Fundacji Las Na Zawsze. Chcemy nie tylko chronić lasy, ale również wiedzieć, co rzeczywiście dzieje się w chronionych i tworzonych przez nas ekosystemach.

Fundacja współpracuje m.in. ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Wspólnie rozwijamy metody mierzenia zmian zachodzących w Lasach Na Zawsze.

W młodych lasach rozwijany jest Wskaźnik Rozwoju Ekosystemów Leśnych, który ma pomagać oceniać, czy teren z posadzonymi sadzonkami rzeczywiście zmierza w stronę samodzielnego ekosystemu leśnego.

W dojrzałych lasach mierzymy Potencjał Bioróżnorodności. Badania mogą uwzględniać m.in. strukturę drzewostanu, runo, martwe drewno, drzewa o wymiarach pomnikowych i inne cechy świadczące o przyrodniczej wartości lasu.

Możemy również wykonywać pogłębione inwentaryzacje przyrodnicze obejmujące rośliny, ptaki, ssaki, nietoperze, owady, płazy, gady, grzyby i porosty.

Czy Fundacja Las Na Zawsze monitoruje i pielęgnuje swoje lasy?

Tak, ale „pielęgnacja” Lasu Na Zawsze nie oznacza ciągłego porządkowania i kontrolowania Natury. Naszym celem jest ingerować tylko wtedy, kiedy jest to potrzebne do ochrony młodego lasu lub całego ekosystemu.

Nowe Lasy Na Zawsze regularnie odwiedzamy. Sprawdzamy m.in. stan sadzonek, presję zwierząt oraz obecność gatunków inwazyjnych. W razie potrzeby młode drzewa zabezpieczamy, np. czasowym ogrodzeniem lub środkami ograniczającymi zgryzanie. Jeżeli wyjątkowo trudne warunki spowodują bardzo duże straty, wykonujemy nasadzenia uzupełniające.

W dojrzałych lasach podejście jest inne. Tu często najlepszą „opieką” jest nieprzeszkadzanie. Nie usuwamy martwego drewna tylko dlatego, że drzewo się przewróciło. Nie sprzątamy lasu tak, jak sprząta się park. Obumarłe drzewa są ważną częścią zdrowego ekosystemu.

Każdy chroniony teren staramy się odwiedzać co najmniej raz w roku. Rozwijamy również koncepcję lokalnych „strażników lasu” — wolontariuszy mieszkających w pobliżu poszczególnych terenów.

Co stanie się z Lasami Na Zawsze, gdy Fundacja przestanie istnieć?

Nawet likwidacja Fundacji nie oznacza, że jej lasy można będzie podzielić między fundatorów, sprzedać i przeznaczyć na dowolny cel.

Statut Fundacji reguluje również taki scenariusz. Zgodnie z §18, w przypadku likwidacji Fundacji jej majątek — a więc również należące do niej grunty — ma zostać przekazany innej organizacji działającej w Polsce i realizującej zbliżone cele statutowe związane z ochroną przyrody.

To kolejny element zasady „Na Zawsze”. Ochrona ziemi nie ma być uzależniona od jednej osoby, obecnego zarządu czy konkretnego etapu życia organizacji.

Co sadzimy w nowych Lasach Na Zawsze? Ile drzew posadziliśmy i jakich?

Do 2026 roku Fundacja Las Na Zawsze posadziła 204 135 drzew i krzewów na ponad 194 hektarach nowych Lasów Na Zawsze.

Nie mamy jednak jednego uniwersalnego zestawu sadzonek. Skład każdego Lasu Na Zawsze dobieramy do siedliska. Analizujemy glebę, wilgotność, nasłonecznienie, sąsiedztwo i naturalną roślinność danego regionu.

Sadzimy przede wszystkim rodzime gatunki drzew i krzewów liściastych. W zależności od miejsca mogą to być m.in. dęby, graby, buki i lipy, a także rodzime krzewy i dzikie drzewa owocowe, np. głogi, kaliny czy dzikie jabłonie. Gatunki pełnią różne funkcje: jedne mają w przyszłości budować główną koronę lasu, inne szybko tworzą mikroklimat dla wolniej rosnących drzew, kolejne zapewniają pokarm ptakom, owadom i innym zwierzętom.

Nie sadzimy drzew tylko po to, żeby móc pochwalić się możliwie największą liczbą sadzonek. W naszych lasach działa naturalna selekcja: część drzew przeżyje wiele dekad, część ustąpi miejsca innym, a z czasem pojawią się kolejne rośliny przyniesione przez wiatr i zwierzęta. Dlatego najważniejszą miarą naszego wpływu jest powierzchnia ziemi oddanej Naturze, a nie rekord liczby sadzonek.

Kto założył Fundację Las Na Zawsze?

Fundacja Las Na Zawsze powstała w 2019 roku z inicjatywy Karoliny Bird-Wieteski, Michała Pacy i Pawła Krzemińskiego. Pierwsza idea Fundacji pojawiła się w maju 2019 roku, a formalnie organizacja została założona 19 września 2019 roku. Już w listopadzie powstał pierwszy Las Na Zawsze o powierzchni 9700 m².

Dziś kierunek Fundacji współtworzy Zgromadzenie Fundatorów, w którego skład wchodzą Karolina Bird-Wieteska, Lidia Jabłonowska-Luba, Tomasz Karwatka, Paweł Krzemiński i Michał Paca. CEO Fundacji jest Zuzanna Gutkowska.

Przez siedem lat Fundację współtworzyło jednak znacznie więcej osób: pracownicy, przyrodnicy, naukowcy, przedsiębiorcy, Partnerzy, wolontariusze i eksperci pro bono.

Jakie są kluczowe wartości Fundacji Las Na Zawsze?

Cztery wartości Fundacji Las Na Zawsze to szacunek, odwaga, wytrwałość i współpraca. Nie traktujemy ich jako zestawu słów na ścianę biura — mają pomagać nam podejmować codzienne decyzje.

Szacunek oznacza dla nas szanowanie wszystkich form życia, inkluzywny język i transparentność wobec Partnerów, darczyńców oraz społeczności.

Odwaga to podejmowanie odpowiedzialności i wybieranie trudnych, długoterminowych działań nawet wtedy, gdy pełnych efektów możemy nie zobaczyć za naszego życia. To również gotowość do rezygnacji z atrakcyjnego projektu lub współpracy, jeśli nie wspiera naszej misji.

Wytrwałość oznacza stawianie realnej zmiany ponad szybkim efektem. Las nie powstaje w sezon ani w kadencję zarządu. Uczymy się, poprawiamy metodologię i akceptujemy, że praca z Naturą wymaga czasu.

Współpraca oznacza łączenie świata organizacji społecznych, biznesu, nauki, sektora publicznego i lokalnych społeczności. Problemu zanikania bioróżnorodności nie rozwiąże jedna fundacja ani jedna firma.

Jakie były największe projekty i współprace Fundacji Las Na Zawsze?

W ciągu siedmiu lat Fundacja stworzyła ponad 150 Lasów Na Zawsze, posadziła lub objęła ochroną ponad 286 hektarów i współpracowała z ponad 190 Partnerami biznesowymi.

Jednym z największych długoterminowych partnerstw jest współpraca z Cosibellą, dzięki której powstało ponad 30 hektarów nowych Lasów Na Zawsze. Ponad 23 hektary powstały we współpracy z Polpharmą, a około 15 hektarów z Orange i Orange Flex.

Ważnym projektem jest uruchomiona w 2025 roku Połączona Puszcza Polska, czyli program ochrony dojrzałych lasów. W jego ramach powstał m.in. 28,5-hektarowy Las Na Zawsze The 5. w Humniskach.

Do ważnych projektów należą również wieloletnie współprace z Castoramą, MDC2, noo.ma czy VeloBankiem, Rak'n'Rollowy Las Na Zawsze, Lasy tworzone z OBI, Profbudem i Wirtualną Polską oraz projekty łączące ochronę przyrody z edukacją i angażowaniem pracowników.

Osobną częścią rozwoju Fundacji jest współpraca naukowa z SGGW, rozwój własnych metod mierzenia bioróżnorodności oraz dołączenie w 2026 roku do Rewilding Europe i Global Rewilding Alliance.

Które media i co mówią o Fundacji Las Na Zawsze?

Działania Fundacji pojawiały się w ogólnopolskich mediach internetowych, radiu, podcastach i magazynach. Szczególnie szerokim echem odbił się start Połączonej Puszczy Polskiej w 2025 roku.

Pierwsza kampania PR projektu osiągnęła według materiałów Fundacji około 2 milionów zasięgu w maju i czerwcu 2025 roku. O inicjatywie pisały m.in. Gazeta.pl i Salon24, a temat pojawiał się również na antenie RMF.

Fundacja i jej eksperci pojawiają się także w podcastach i materiałach dotyczących ochrony przyrody, biznesu, ESG i bioróżnorodności. Jednym z bardziej nietypowych projektów medialnych była sesja okładkowa dla magazynu KMAG.

Tutaj rekomenduję na stronie nie pisać ogólnego „media mówią o nas dobrze”. Z punktu widzenia E-E-A-T, SEO i wiarygodności znacznie mocniejszy będzie moduł zawierający konkretne logotypy mediów, tytuły publikacji i aktywne linki do materiałów. Wtedy FAQ stanie się jednocześnie hubem zewnętrznych potwierdzeń wiarygodności Fundacji.

Jaka jest struktura wydatków i kosztów Fundacji Las Na Zawsze?

Największa część środków Fundacji trafia bezpośrednio w ziemię i działania związane z tworzeniem oraz ochroną Lasów Na Zawsze. Według struktury wydatków za 2025 rok wyglądało to następująco:

• 57% — zakup ziemi, w tym realne koszty gruntów oraz koszty związane z ich nabyciem, np. notarialne;
• 12% — sadzenie, w tym sadzonki, zabezpieczenia, pracownicy sezonowi i podróże związane z sadzeniami;
• 10% — poszukiwanie nowych gruntów i opieka nad istniejącymi lasami;
• 6% — komunikacja i edukacja, np. działania edukacyjne dotyczące lasów i bioróżnorodności, spacery, webinary, blog i social media;
• 1% — podatki gruntowe;
• 14% — koszty administracyjne, związane m.in. z funkcjonowaniem organizacji i zespołu.

Te liczby trzeba czytać ze świadomością specyfiki działalności Fundacji. W rachunkowości zakup ziemi nie jest zwykłym kosztem — grunt staje się aktywem. Dlatego w Raporcie Wpływu Fundacja dodatkowo pokazuje wartość nabywanych gruntów, żeby odbiorca mógł zobaczyć, ile pieniędzy rzeczywiście zamieniono w ziemię trwale przeznaczoną dla Natury.

Wartość gruntów należących do Fundacji rosła z 124 tys. zł na koniec 2020 roku do ponad 7,47 mln zł na koniec 2025 roku.

Jakie były największe kampanie i akcje Fundacji Las Na Zawsze?

Jedną z najważniejszych kampanii ostatnich lat był start Połączonej Puszczy Polskiej w maju 2025 roku. Projekt otworzył nowy etap działalności Fundacji: obok sadzenia nowych lasów mocniej postawiliśmy na wykupywanie i ochronę dojrzałych ekosystemów. Kampania inaugurująca projekt osiągnęła około 2 mln zasięgu.

Od 2023 roku realizujemy również akcję Sójka, wykorzystując naturalną zdolność ptaków do rozsiewania żołędzi i wspierania procesów lasotwórczych.

W 2025 roku wystartowało Sadzenie Przedsiębiorców — cykliczne wydarzenie łączące pracę dla przyrody z networkingiem ludzi biznesu. Fundacja organizuje również duże sadzenia pracownicze. Rekordowe jednodniowe sadzenie odbyło się w marcu 2023 roku: wzięło w nim udział blisko 250 osób, a działania objęły 4,5 hektara.

Do ważnych działań komunikacyjnych i edukacyjnych należą także celebracja 28,5-hektarowego Lasu Na Zawsze The 5., sesja okładkowa KMAG, poradnik antygreenwashingowy, vlogi przyrodnicze przygotowywane dla Castorama Polska, spacery przyrodnicze i ornitologiczne oraz współpraca naukowa z SGGW.

W 2024 roku działalność Fundacji została doceniona nagrodą Herbapol Esencja Natury w kategorii „Natura i zaangażowanie społeczne”, a w 2025 roku Fundacja otrzymała wyróżnienie StartUp Pozytywnego Wpływu. W 2026 roku dołączyliśmy do Rewilding Europe i Global Rewilding Alliance.

**To wszystko składa się na jeden kierunek: chcemy nie tylko sadzić i chronić lasy, ale budować wokół nich społeczność ludzi, firm i ekspertów, którzy rozumieją, dlaczego oddawanie miejsca Naturze ma znaczenie.