Około 100 km na zachód od Wrocławia, w powiecie złotoryjskim, rozciąga się wyjątkowy kompleks leśny w Nowym Kościele. Położony w obrębie Krainy Śląskiej, która obejmuje środkowo-południowo-zachodnią część kraju, ten teren charakteryzuje się niezwykłą różnorodnością siedliskową. Naturalne warunki sprzyjają tutaj rozwojowi bogatych drzewostanów liściastych i mieszanych.
Unikalny ekosystem
Ten dynamiczny i różnorodny ekosystem kształtowany jest przez specyficzną budowę geologiczną oraz rzeźbę terenu Pogórza Kaczawskiego. Znajdujemy się tu na wierzchołku lokalnej góry, która przecięta jest licznymi żlebami, wąwozami i stromymi zboczami. Taka topografia prowadzi do naturalnego wykształcenia bogatej struktury mikrosiedlisk, co jest szczególnie widoczne w tym miejscu.
Czereśnia ptasia – królowa drzewostanu
Trudno wskazać gatunek, który zdominowałby ten mieszany drzewostan, jednak wydaje się, że ma on swoją niekwestionowaną królową. Nie chodzi tu o liczebność, lecz o imponujące rozmiary. To czereśnia ptasia – gatunek biocenotyczny, który w Nowym Kościele osiąga obwody kwalifikujące ją do miana drzewa pomnikowego. Największy zmierzony okaz ma aż 275 cm obwodu na wysokości pierśnicy! Podobnych, monumentalnych egzemplarzy może być tu kilkanaście.
Bogactwo gatunkowe drzewostanu
Oprócz czereśni ptasiej rosną tu potężne dęby o obwodach dochodzących do 350 cm, klony pospolite i jawory z obwodami około 200 cm, oraz lipy i imponujące buki (największy o obwodzie 230 cm). Drzewostan uzupełniają graby, wiązy i brzoza brodawkowata, która występuje w bogatej strukturze wiekowej – od młodników, przez dojrzałe okazy, aż po martwe ostańce i kłody zalegające na dnie.
Sporadycznie pojawiają się również topola osika, świerk, sosna, jesion, kasztanowce i wierzby.
Podszyt i runo
W podszycie licznie występują tarnina, leszczyna, trzmielina, czarny bez, jarząb, a także głóg jednoszyjkowy – w tym co najmniej dwa okazy o wymiarach pomnikowych.
Runo tworzą głównie zawilec gajowy, zawilec żółty, ziarnopłon wiosenny, miodunka ćma, czosnek niedźwiedzi, gajowiec żółty, fiołek leśny, podagrycznik pospolity, bluszcz pospolity, konwalijka dwulistna oraz orlica pospolita.
Fauna
Ze względu na położenie, duże urozmaicenie terenu oraz występującą różnorodność roślinną, miejsce to jest zasiedlane i często odwiedzane przez dzikie zwierzęta. Teren kryje wiele nor, widać ślady obecności zwierząt kopytnych oraz małych drapieżników. Żyje tu mnóstwo ptaków, których gniazda można spotkać na każdym kroku – w tym chronionego w Polsce raniuszka zwyczajnego.
Bardziej podmokłe miejsca stanowią doskonałe środowisko dla różnorodnych owadów oraz gadów i płazów.
Grzyby
Ten ekosystem jest również domem dla bogactwa gatunków grzybów – zarówno jadalnych (jak borowik szlachetny, koźlarze czy maślaki), jak i niejadalnych czy trujących, które pełnią kluczową rolę w obiegu materii.
Buk pospolity (Fagus sylvatica), Czereśnia ptasia (Prunus avium), Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea), Dąb szypułkowy (Quercus robur), Jarząb pospolity (Sorbus aucuparia), Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), Klon jawor (Acer pseudoplatanus), Klon pospolity (Acer platanoides L.), Lipa drobnolistna (Tilia cordata), Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos), Świerk pospolity (Picea abies), Topola osika (Populus tremula), Wierzba biała (Salix alba)
Bez czarny (Sambucus nigra), Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna), Leszczyna pospolita (Corylus avellana), Śliwa tarnina (Prunus spinosa)