2 kwietnia 2026 roku, w pełnym wiosennym słońcu, wspólnie rozpoczęliśmy proces przywracania życia na terenie po zrębie zupełnym w Konotopie, w województwie mazowieckim. Dzięki pracy 23 zaangażowanych osób powstała nowa, liściasta enklawa bioróżnorodności, która w przyszłości stanie się ważnym wsparciem dla otaczających ją monokultur sosnowych.
Charakterystyka terenu
Działka o powierzchni 8 539 m² to typowy krajobraz po wyrębie – otwarta przestrzeń silnie nasłoneczniona i narażona na działanie wiatru. Teren sąsiaduje bezpośrednio z gospodarczymi lasami sosnowymi, dlatego naszym celem było stworzenie mozaikowego lasu liściastego, który wzbogaci glebę, zwiększy retencję wody i stworzy schronienie dla wielu gatunków zwierząt oraz owadów.
Podobnie jak w pozostałych fragmentach lasu w Konotopie, teren wymaga aktywnej odbudowy bioróżnorodności i stopniowego przywracania naturalnych procesów leśnych. Ważnym elementem działań pozostaje także ograniczanie wpływu gatunków inwazyjnych oraz tworzenie warunków sprzyjających naturalnej sukcesji.
Rewilding i metoda sadzenia
W Konotopie ponownie zastosowaliśmy strategię rewildingu, naśladując naturalny sposób odradzania się lasu. Zamiast sadzenia rzędowego stworzyliśmy mozaikowy układ nasadzeń o różnym zagęszczeniu i składzie gatunkowym.
Centralnym punktem działki było zabezpieczone siatką leśną „gniazdo”, gdzie posadziliśmy gatunki najbardziej atrakcyjne dla zwierzyny – m.in. dęby, klony i lipy. Poza ogrodzeniem sadziliśmy gatunki pionierskie oraz krzewy biocenotyczne, które w przyszłości stworzą naturalne osłony i miejsca schronienia dla ptaków.
Na granicach działki zaplanowaliśmy żywe bariery z dzikiej róży (Rosa canina) i berberysu (Berberis vulgaris). Kolczaste krzewy będą chronić młody las przed presją zwierzyny, a jednocześnie dostarczać pożywienia wielu gatunkom ptaków i owadów.
Ważnym elementem projektu był także ręczny siew brzozy brodawkowatej (Betula pendula), dzięki któremu natura będzie mogła samodzielnie uzupełniać strukturę powstającego lasu.
Relacja z sadzenia
Dzień sadzenia przebiegał w wyjątkowo sprzyjających warunkach pogodowych. Słoneczna aura oraz sprawna współpraca całego zespołu sprawiły, że prace postępowały bardzo dynamicznie i płynnie.
Uczestnicy z dużą uwagą dobierali miejsca dla poszczególnych drzew i krzewów, starając się jak najlepiej odwzorować nieregularny charakter naturalnego lasu. Mimo intensywnej pracy atmosfera pozostała spokojna i pełna satysfakcji ze wspólnego działania na rzecz przyrody.
Nowo posadzony las stał się kolejnym krokiem w odbudowie bardziej odpornego i różnorodnego krajobrazu leśnego w regionie.
Powstający las będzie w przyszłości schronieniem dla ptaków, owadów zapylających i drobnych ssaków, stopniowo zwiększając odporność biologiczną całego otaczającego krajobrazu.
Brzoza brodawkowata (Betula pendula), Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea), Klon pospolity (Acer platanoides L.), Lipa drobnolistna (Tilia cordata)