Las Na Zawsze Zwiernik

Las Na Zawsze Zwiernik to ok. 1,7 ha chronionego lasu położonego na granicy województwa podkarpackiego i małopolskiego, pomiędzy Tarnowem a Rzeszowem. Stanowi część większego kompleksu leśnego, a jego działka ma charakterystyczny, wydłużony kształt – ok. 460 m długości i 38 m szerokości.

Charakterystyka lasu

To dobrze zachowany grąd, którego głównym budowniczym jest grab pospolity (Carpinus betulus). Graby stanowią tu ok. 80–90% drzewostanu i tworzą wielopokoleniową strukturę: od licznych siewek po starsze drzewa w wieku ok. 60–80 lat. Ich zwarty okap latem „wyłącza światło” na dnie lasu, utrzymując chłodny, wilgotny mikroklimat.

Drzewostan i bioróżnorodność

Obok grabów rosną tu dęby szypułkowe (Quercus robur), buki pospolite (Fagus sylvatica), olsze czarne (Alnus glutinosa), jesiony wyniosłe (Fraxinus excelsior), lipy drobnolistne (Tilia cordata), jodły pospolite (Abies alba), klony jawory (Acer pseudoplatanus), klony pospolite (Acer platanoides) i czereśnie ptasie (Prunus avium) – w tym okazy o wymiarach pomnikowych.

Szczególnym elementem tego lasu jest niewielki zbiornik wodny, który magazynuje wodę, podnosi wilgotność siedliska i wspiera lokalną retencję.

Niezwykłe runo leśne

Wiosną runo Zwiernika ożywa dzięki geofitom – roślinom, które muszą zakwitnąć i zakończyć swój cykl, zanim graby rozwiną liście. Wśród nich pojawiają się zawilec gajowy (Anemone nemorosa), zawilec żółty (Anemone ranunculoides) i ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna).

Trwałym elementem runa są też gatunki typowe dla zdrowych grądów: szczawik zajęczy (Oxalis acetosella), miodunka ćma (Pulmonaria obscura), przytulia wonna (Galium odoratum), kopytnik pospolity (Asarum europaeum), gajowiec żółty (Lamium galeobdolon), fiołki leśne (Viola sp.) i przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis).

Fauna

Zwiernik jest ostoją ptaków związanych z lasami mieszanymi. Można tu spotkać dzięcioły, sikory, drozdy, a także ptaki drapieżne, takie jak myszołów i krogulec. Ich obecność świadczy o bogatej bazie pokarmowej i dobrze funkcjonującym ekosystemie.

Panujące gatunki

Drzewa:

grab pospolity (Carpinus betulus), dąb szypułkowy (Quercus robur), buk pospolity (Fagus sylvatica), olsza czarna (Alnus glutinosa), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), lipa drobnolistna (Tilia cordata), jodła pospolita (Abies alba), klon jawor (Acer pseudoplatanus), klon pospolity (Acer platanoides), czereśnia ptasia (Prunus avium).

Podszyt:

młode graby, jodły, trzmielina pospolita (Euonymus europaeus) i trzmielina brodawkowata (Euonymus verrucosus).

Las Na Zawsze Zwiernik to niewielki, ale bardzo cenny fragment żyznego lasu liściastego – naturalny magazyn wody, lokalne refugium bioróżnorodności i miejsce, w którym grab pokazuje swoją prawdziwą siłę.